«اگر از من می‏شنوید، هیچ وقت چیزی به کسی نگویید. اگر بگویید، یواش یواش دلتان برای همه تنگ می‏شود.»

به زیر نویس Euronews دقّت نمی‏کردم. ولی وقتی نیم‏نگاهی به‏اش انداختم، دیدم دائم یک خبر را تکرار می‏کند. خبری ساده ولی سهمگین:

US author J. D. Salinger dies in New Hampshire at 91.

فکر کنم حسّابی دلمان برایش تنگ شود... خیلی زیاد...

امشب چندین بار تلاش کردم تا پست را در خود وبلاگ قرار دهم، ولی نشد که نشد! دائم با این پیغام مسخره روبه‏رو می‏شدم

به امید روزی که بلاگفا این لیمیت‏های مسخره را بردارد.

میان‏نوشت: آن یکی را که حتماً ملاحظه کرده‏اید؟! همانی که به شما گوشزد می‏کند «تنها مجاز به ورود دو هزار حرف می‏باشید.»!

می‏گفتم. بارها تلاش کردم ولی نشد تا این‏که در آخر، همه‏ی آن‏چه را که می‏خواستم پست کنم، در یک فایل Docx ذخیره و آپلود کردم که می‏توانید از این لینک دریافتش کنید.

نکته1: در فایل، در چند مورد به آدرس‏های اینترنتی لینک داده شده. اگر خواستید آن لینک‏ها را باز کنید، بعد از این‏که آن‏لاین شدید، فایل Docx را باز کنید و در حالی که کلید Ctrl را نگه داشته‏اید، روی لینک کلیک کنید.

نکته2: پسوند Docx مختصّ Microsoft Office Word 2007 است.

به امید روزی که این محدودیت‏های مضحک بلاگفا برداشته شوند!

برای یک مرده

پیش‏نوشت1: می‏توانید این شعر گفتن را برای یک تازه‏درگذشته مرده‏پرستی بدانید. می‏توانید هم بگذاریدش به حساب یک حسّ عمیقِ غلیان کرده‏ که حتّی خودم دلیلش را نمی‏دانم. و البتّه غم به‏ظاهر بی‏دلیلی که در اثر شنیدن این خبر بر قلب و روحم سیطره یافت.

پیش‏نوشت2: کسی که این شعر را برایش گفته‏ام اصلاً نمی‏شناسم! حداقل در این زندگی‏ام. شاید در یکی از زندگی‏های قبلی می‏شناخته‏امش که حالا از خبر مرگ‏اش غصّه‏دار شده‏ام. فقط می‏دانم به تازگی در اثر تصادفِ رانندگی مغلوب داس دروگر و بی‏رحم شده است. و این‏که گویا در زندگی کوتاه بیست و چند ساله‏اش درد عشقی کشیده است که مپرس. به هر روی، روحش شاد و قرین آرامش باد...

شاخه‏های بیدِ مجنونِ گیسوی‏ تو

هوشیعانا¹

هوشیعانا

       با دویست و ششمین² تپش قلبت گفتی

                                                   شنیدم

                                                        که حالا

                                                            کمی غمگینم

امیر³ ولی نشنید

            این آخرالزّمانی⁴ آیه از

                        سِفرِ نخست⁵ را

                                    که: گوش فرا ده

                                                    به سارا⁶

و تو چه ناامید بودی از خوشبختی

                        آن زمان که ستارگان را نمی‏دیدی⁷

                                                    پراکنده بر بلندای آسمان‏ها

و حال که رفته‏ای

            امیر است یهودی سرگردان⁸

                        به جرم نساختنِ با تو

                        شاید هوپنوس⁹ خواب‏اش کرده بود

                                                که نشنید صدای تو را

                                                            و خواب‏هایی که راست بودند¹⁰

چه مغموم سفری است

            و چه ناجوانمردانه حمله‏ای

لعنت بر شما برادران¹¹ باد

            که قوت‏تان جز شادی دیگران نیست

و بیچاره آن سرگردان¹²

            که از چنگِ هوپنوس گریخته

                                    اسیر ظلم تو شده¹³

                                                گرفتار مگایرا

                                                        تیسوفه

                                                            و آلکتو¹⁴ خواهد شد

اندوهناکم از اندوهِ تو

            از عشقی موهوم که بر بلندای موریا¹⁵

                                                قربانی نشده¹⁶

                                                          خونش در برابر دیدگان‏ات فرو ریخت¹⁷

غمینم از مرگ‏ات

            این‏چنینی

                 در تنهایی و

                          ناامیدی

به من بگو حال کجایی؟

            آیا سربروس¹⁸ تو را که دید

                                    اشک نریخت؟

آیا هادس‏¹⁹ عصایش²⁰ را برای تو به زمین نگذارد؟

                        از مسندِ آبنوسی²¹ خود فرود نیامد؟

                                               شاید که چون تو را دید

    با هدیه‏ی سیکلوپ‏ها²² گریخت

آیا در دنیای زیر زمین

            از آن گل‏های زرد و بنفش می‏شود یافت؟

آیا موهای مجعّدت را باز هم

به تاجِ گل زیور خواهی داد؟

                        آیا اینک در بادهایی که زیر زمین می‏وزند

                                                آن‏ها هم‏چون شاخه‏های زیبای بید

                                                                        به رقص در آمده‏اند؟

گلستان‏های خودرو

            جنگل‏های انبوه را

                        می‏توان آنجا جُست؟

ای آشنای غریبه

            و ای غریبه‏ی آشنا

                        امیدوارم شاد باشی هر جا

به دیدار بارگاه و مزارت خواهم آمد

                          در حبرون²³ خودت

                          در مخپلای²⁴  جاودان از عشقت

                                                خلیلِ الخلیل²⁵ تو خواهم شد

                                                                          ای غریبه...

شاید...

    شاید که باز همدیگر را دیدیم

                        و شاید این بار شناختیم

                                      در زندگی دیگرمان

                                                به سانِ پیشین زندگی‏هامان

                                                                                شاید...

پاورقی:

1: معادلی فارسی برای کلمه‏ی Hallelujah. این واژه نخستین بار در «مزامیر» داوود به کار رفته است و معنی آن «حمد و سپاس برای خداست»، «تسبیح» و «ستایش» می‏باشد.

2: خودروی سارا یک پژو دویست و شش بود. او با همین اتوموبیل تصادف کرد.

3: نام معشوق ساراست. در این شعر گاه گاه در نقش ابراهیم خلیل الله ظاهر می‏شود.

4: صفت آخرالزّمانی از جهت شماره‏ی آن به این بخش از سِفرِ نخست اختصاص یافته. چرا که شماره‏ی این بخش 21:12 است. طبق تقویم‏های مایایی و سایر پیشگویی‏ها در این زمینه، دنیا در تاریخ 12/21 سال 2012 به پایان خواهد رسید.

5: سِفرِ نخست یا سِفرِ پیدایش، اوّلین سفر از اسفار پنج‏گانه‏ی تورات است.

6: اشاره‏ای است به آیه‏ی 21:12 که در بخشی از آن، خدا ابراهیم را می‏گوید:«... پس هر آن‏چه ساره به تو گفته است، سخن او را بشنو...»

7: اشاره به کتاب پیدایش، فصل پانزدهم آیه‏ی 5 که می‏گوید: و او را بیرون آورده، گفت: اکنون به سوی آسمان بنگر و ستارگان را بشمر هر گاه آن‏ها را توانی شمرد. پس به وی گفت: ذُرّیت تو چنین خواهد بود.

8: یهودی سرگردان شخصیتی است که در روز مصلوب کردن عیسی، هنگامی که وی در حال کشیدن صلیب بر دوش بود، بر وی خندید و او را مسخره کرد. از آن روز به بعد، این شخص سرگردان شده است و تا رستاخیز دوباره‏ی روح‏الله سرگردان خواهد بود.

9: هوپنوس در اساطیر یونانی خداوند خواب است.

10: «خواب‏هایی که راست بودند» به رؤیاهای صادقه‏ی ابراهیم اشاره دارد. یهوه از طریق این رؤیاها به ابراهیم وحی می‏کرد.

11: «برادران» هوپنوس و تاناتوس هستند. هوپنوس خدای خواب و تاناتوس خدای مرگ است. آن‏ها فرزندان نوکس، خدای شب، هستند. این دو برادر، در تارتاروس می‏زیند. تارتاروس عمیق‏ترین نقطه‏ی دنیای زیر زمین است. محلّی است مرطوب، تنگ و شبیه سیاه‏چاله که دیوارهایی از جنس برنز دارد.

12: اشاره به شخصیت یهودی سرگردان. به شماره‏ی 8 رجوع شود.

13: اشاره‏ای است به آیه‏ی 6 از فصل 16 کتاب پیدایش. این آیه این‏گونه آغاز می‏شود: و سارای به ابرام گفت: ظلم من بر تو باد!

14: مگایرا، تیسوفه و آلکتو خدایان انتقام یا ارینئوس‏ها هستند. آن‏ها را به شوخی ائومندیس به معنی مهربانان می‏خوانند.

15: سرزمین موریا جایی است که یهوه به ابراهیم دستور داد تا اسحاق را در آن‏جا قربانی کند.

16: «قربانی نشده» اشاره به نجات یافتن اسحاق از قربانی شدن به وسیله‏ی پدرش، ابراهیم، است.

17: سارا در واپسین لحظات زندگی تصوّر می‏کرد که ابراهیم، پسرشان اسحاق را قربانی کرده است. وی با همین تصوّر اشتباه درگذشت.

18: سربروس سگ سه سر بزرگی است که نگهبان درب دنیای زیر زمین است.

19: هادس خدای دنیای زیر زمین است. وی همچنین مالک تمام معادن زیر زمین نیز می‏باشد.

20: هادس به عنوان یکی از ایزدان دوازده‏گانه‏ی المپ‏نشین، عصایی سلطنتی دارد.

21: تخت پادشاهی هادس از جنس چوب آبنوس است.

22: سیکلوپ‏ها سه برادر غول به نام‏های برونتس، استروپس و آرگس هستند. آن‏ها یک چشم در وسطِ پیشانی دارند و با هم در یک جزیره زندگی می‏کنند.

23: حبرون نام شهری است که مقبره‏ی خانوادگی ابراهیم در آن‏جا واقع شده است. در این مقبره سارا، ابراهیم، اسحاق، ربکا، یعقوب و لعیا به خاک سپرده شده‏اند.

24: مخپلا نام غاری است که ابراهیم آن را در حبرون خریداری کرد و سارا را در آن‏جا به خاک سپردند. این محل بعدها مقبره‏ی خانوادگی ابراهیم شد.

25: الخلیل نام عربی حبرون است.

تصویر: بخشی از تابلوی «روز مرگ» اثر «ویلیام آدولف بوگرو».

برای یک زنده

پیش‏نوشت: این بخش دو تکّه‏ای را تقدیم می‏کنم به هم‏او که خودش و برادرش می‏دانند! برای زادروزش... با مهر فراوان.

تکّه‏ی اوّل:

درست مثلِ درخت

ای سبزترین صحراها

            بوستان صنوبران

برافراشته

         و رعنا

ای صاحب بزرگ‏ترین دردها

                        با آن جسم کوچک‏ات

                                      سایه‏سارِ سارها

                                                امید داشته باش

                                                               به فردا...

تو را منکر خواهند شد

            آن‏چنان که انبیاء را دیوانه خواندند

بُستانِ همیشه سبزت را

                        صحرایی خواهند خواست

                                    تاب بیاور در مقابلشان

تو را برنمی‏تابند

            پس شکستنت را خواهانند

                                    نشکن باش و سخت

                                                در مقابل سرسختان

ای همیشه بهار من

            حرمتِ زمینی تو

                        نشانه‏ای به غایت زیبا

                                         و در خورِ

                                              مادر طبیعت

آنان که تو را نشناسند

            برگ‏های خرّم و نرم تو را

                        «سوزنی» خوانند

ولی آن که تو را ببیند

                    بشنود

                    بفهمد

                        همیشه بهار خواهدت یافت

                                       ای نگین الاخضرِ بکر

الحق که به سانِ درختی

            لطیفی در عین سرسختی

                        هم‏او که با تو برخورد کند

                                    پوسته‏ای سخت خواهد دید

دریغا که بالا را نمی‏نگرند

            این مخلوقاتِ کوچکِ ساده‏اندیش

                        تا آن سبزی جاودان را شاهد باشند

                                                و توی «واقعی» را...

تو درست آن‏جایی

            در معرضِ داغ‏ترین شعاع نگاه خورشید

                                   و در گفت‏وگو با آزادترین

                                                      تندترین

                                                      رام‏نشدنی‏ترین بادِ زمین

تو درست آن‏جایی

            در دست نیافتنی‏ترین نقطه‏‏ی درخت

تو درست آن‏جایی

            در رفیع‏ترین جای این گیاهِ جاویدان‏سبز

و تو درست آن‏جایی

         چرا که هر روز تو

               با پسین‏روزت فرق دارد

                          چرا که با ریشه‏های خود

                                    که دویده‏اند در خاک فرهنگ و ادب

                                                               بالا و بالاتر می‏روی

                                                                           دست نیافتنی

                                                                                             و

                                                                                               دست نیافتنی‏تر...

پاورقی:

تمام اِلِمان‏های این شعر را صاحب‏اش می‏داند. نیازی به توضیح نیست.

تکّه‏ی دوم:

این هم آن یکی که گفتم پنج تا باشد یا هفت تا!!! نمی‏گویم چند تاست تا حداقل این یک بار را سورپرایزت کرده باشم!!! از این‏جا دانلودش کن با حجم 5.102 مگابایت. ولی باید Winrar و Adobe Acrobat Reader داشته باشی.

تصویر: تابلوی «نمای جنگل در ظهر» اثر «میخائیل کنستانتوویچ کلودت بارون فون ژورگنسبرگ».